GROEN, ELEGANT & ROBUUST: LA SUISSE NORMANDE.

De Orne, het groene Normandische achterland weg van de drukbezochte hotspots, voelt voor ons telkens weer als thuiskomen. Het departement verbaast ons keer op keer met fascinerende landschappen en een overweldigende natuur. We trekken dit keer naar het bergachtige Suisse Normande, een natuurgebied dat de Orne deelt met de buren van Calvados. Robuuste rotspartijen en elegante coulisselandschappen wisselen er elkaar als een estafette af en zijn het mooist in de lente wanneer gele lissen en paarse rododendrons kleur brengen in het door- en doorgroene landschap.

Roche d'Oëtre na een stevige regenbui.

Op weg naar Suisse Normande in de Orne rijden we bijna onafgebroken door de regen. Pas wanneer we kort na de middag in Roche d'Oëtre aankomen, houdt het op met druilen. Tijdens een korte lunch in Le Caillou wegen we onze geplande hike door de kloof af. Maar hevige regen heeft de steile trail in een glijbaan veranderd, afdalen blijkt te riskant. Dan maar naar het uitkijkpunt op een 118m hoge rots waar we genieten van een spectaculair panorama over de ruige en robuuste Gorge de la Rouvre, waar de gelijknamige rivier zich grillig doorslingert. Geologisch bevinden we ons aan het oostelijke eind van het Armoricaans Massief, op een van de oudste bergen van Europa. Rechts van het uitkijkpunt worden we getrakteerd op een mooie pareidolie: de rots neemt er het vrijwel perfecte profiel van een menselijk gelaat aan. De hike houden we voor een volgende trip, want we komen gegarandeerd terug.

Calvados La Monnerie, Cerisy-Belle-Étoile.

Plan B: calvados. Onze verhoopte wandeling in Roche d'Oëtre mag dan letterlijk in het water gevallen zijn, bij de pakken blijven zitten is niet onze stijl. Tijd voor plan B: calvados! We nemen de D301, bekend als Circuit de la Roche d'Oëtre, naar Cerisy-Belle-Étoile. De weg slingert door een overweldigend groen landschap waarvan zelfs in het sombere weer een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitgaat. Het is op z'n mooist in Louvrou waar we La Rouvre, de rivier die door de kloof trekt, oversteken. In Cerisy-Belle-Étoile kloppen we aan bij Distillerie La Monnerie, een familiebedrijf in een oude hoeve, waar calvados, cider en pommeau van topkwaliteit wordt gemaakt.

Isabelle runt met haar man Didier Calvados La Monnerie, Cerisy-Belle-Étoile.

We worden er ontvangen door Isabelle die samen met haar man Didier aan het hoofd van La Monnerie staat. 'We zijn al de derde generatie,' vertelt ze trots. 'Het was Didiers grootvader Constant, die hier in 1920 begon met calvados te stoken. Vandaag beheren we in Suisse Normande 15 rassen op 13 hectaren, goed voor 5500 appelbomen.' Ze neemt ons mee naar de stokerij waar ze een enorme koperen gevaarte aanwijst. 'We werken nog steeds the old fashion way met de oude kolomdistilleerketel (Coffrey systeem) van Constant,' licht ze toe. Zoals altijd eindigt ons bezoek met een degustatie.

La Monnerie, calvados van topkwaliteit.

Dit keer in een oude schuur die het midden houdt tussen een shop en een museum vol calvadosrelikwieën. Als fervente liefhebbers en na vele omzwervingen door Normandië, weten we dat je de beste calvados vaak koopt bij kleine producenten. En dat is bij La Monnerie niet anders. We proeven calvados en cider van een uitzonderlijke kwaliteit. Hun 'Napoleon' en 'Hors d'Age 25' vinden we het lekkerst. Doe ons maar één fles van elk. Dag één en de souvenirs zijn al binnen.

"Rondom Rouvrou rijden we door een overweldigend groen landschap waarvan zelfs in het sombere weer een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitgaat."

Pavillon Japonais, Domaine de la Boderie.

Plan B bis: chillen. Veel vroeger dan voorzien arriveren we op Domaine de la Boderie in Sainte Honorine la Chardonne, waar we overnachten. Onze gite, het Japanse Paviljoen, blijkt klaar, we kunnen er meteen intrekken. De ryokan, die deels op palen in het water staat, oogt erg authentiek met een strak houten interieur, tatami-matten en een immens bad. We duiken in onze yukata's en genieten op het bed van ongaku muziek, wat ons helemaal zen maakt. Na een lange sessie in het enorme bad, worden we verwend met een lekker kaiseki diner, inclusief saké en Japanse thee. Dat het buiten terug regent, doet er zelfs niet meer toe. Het is een heerlijke plek om te verblijven.

Chillen bij druilerig weer: Pavillon Japonais, Domaine de la Boderie.

Na regen komt zonneschijn, ook in de Orne. De volgende ochtend worden we wakker onder een stralende lentezon, er staat geen wolkje aan de lucht. Het verschil met een dag eerder kan niet groter. Na een riant ontbijt op het terras van onze ryokan, neemt Marie, die Domaine de la Boderie samen met haar man runt, ons mee voor een verkenning van hun immense landgoed. Marie, een echte Parisienne, ruilde 31 jaar geleden de drukte van de Franse hoofdstad in voor de rust van Suisse Normande. Een keuze waar ze, zo vertelt ze glimlachend, nog geen seconde spijt van heeft gehad. In Frankrijk is zij een bekende actrice en haar man, Daniel, een gereputeerd aikido leraar, het koppel nam beide passies mee naar hier. Het landgoed beschikt nl. over een Japanse dojo waar workshops worden gehouden en Marie richtte het Théâtre de la Boderie op, waar o.a. haar eigen producties worden opgevoerd.

Domaine de la Boderie.

In hun 10ha grote achtertuin krioelt het van leven: kippen, geiten, paarden en Vietnamese varkentjes, maar het zijn de ezels die alle aandacht opeisen. Ze willen duidelijk met ons op stap. Marie wil er meteen twee optuigen, maar wij houden het liever bij de benenwagen. Vooral Félicie, met 27 jaar de oudste ezel, lijkt koppig te volharden in z'n voornemen met ons mee te wandelen. 'Ooit was het domein volledig ommuurd, waar nu nog slechts een stukje van overblijft,' vertelt Marie. 'La Boderie ademt een lange geschiedenis,' vervolgt ze. 'Het werd in de 16e eeuw bewoond door de broers Lefèvre de la Boderie. Guy, de bekendste van de drie, was dichter, humanist en oriëntalist en trok ooit naar Vlaanderen om Plantijn te helpen met z'n Antwerpse polyglotbijbel (Biblia Polyglotto). Meer (sporen van) leven vinden we in de vallei bij het domein, een dichte groene jungle waar we letterlijk struikelen over de vele holen die dassen er hebben gegraven. Stilletjes benijden we Marie en Daniel om de rust die ze in dit prachtige uithoekje van de Orne hebben gevonden.

"Onze ryokan, die deels op palen in het water staat, oogt erg authentiek en is een heerlijke plek om te verblijven."

Jardin Intérieur à Ciel Ouvert, Athis de l'Orne.

Groene kunst in een groen decor. In het nabijgelegen Athis de l'Orne vinden we een andere groene oase: Le Jardin Intérieur à Ciel Ouvert. Dominique en Benoît Delomez, twee beeldende kunstenaars, legden in het groene coulisselandschap van Suisse Normande een excentrieke tuin aan die volop poëzie ademt. In 2020 nog kreeg hun creatie het label 'Jardin Remarquable' van het Franse ministerie van cultuur. Dominique gidst ons door de 3000m2 grote tuin rond het huis dat het koppel in 1997 bouwde. Met de aanleg ervan werd begonnen in 2000. We zien er opvallend veel vijvertjes, overloopbeken, fonteinen, watervalletjes, rotspartijen, taluds, bamboe... De tuin heeft een strakke esthetiek die erg zen aanvoelt, maar toch niet uitgesproken oosters is.

Jardin Intérieur à Ciel Ouvert, Athis de l'Orne.

'De aanleg gebeurde zonder enig plan, onze inspiratie ontsproot uit observatie, onze verbeelding en de wens om bepaalde plantencollecties aan te leggen, zoals varens, waarvan we meer dan 150 soorten hebben aangeplant,' vertelt Dominique. 'Vijvers en waterpartijen staan centraal en daarop hebben we verder gebouwd.' Het lijkt of de tuin is samengesteld uit kamers, iets wat we in Jardin du Monts des Recollets in Cassel ook al eens zagen. 'Klopt,' beaamt Dominique. 'De tuin bestaat uit een reeks leefruimtes zoals in een huis, maar dan onder de blote hemel, vandaar ook de naam. Elke ruimte is een wereld op zich met verschillende vormen, kleuren en patronen, sommige intiem en schaduwrijk, andere licht en opengetrokken, telkens met een uniek en doordacht concept.'

Jardin Intérieur à Ciel Ouvert, Athis de l'Orne.

Naast de vele exotische planten zien we ook inheemse soorten. De hagen, typisch voor het elegante coulisselandschap van Suisse Normande, bieden af en toe doorkijkjes op de omgeving. 'We houden van het contrast tussen het wilde en het beheerste,' vervolgt Dominique. 'We maken zoveel mogelijk gebruik van wat de naaste omgeving biedt: water, steen (Athis is een granietgebied) en sparrenhout. De tuin beheren we met veel respect voor het milieu en de biodiversiteit.' Kunstwerken, maar ook klimrozen, hortensia's en lelies zorgen voor subtiele kleuraccenten in het uitgesproken groene decor. Op een bankje bij een vijver met waterschildpadden en Japanse koi's dromen we even weg. Een tuin als deze, het zou perfect passen bij ons optrekje aan de Schelde.

"Jardin Intérieur à Ciel Ouvert heeft een strakke esthetiek die erg zen aanvoelt, maar toch niet uitgesproken oosters is."

Marais du Grand Hazé.

Marais du Grand Hazé. 'Moerassen zijn unieke ecosystemen die de menselijk verbeelding al eeuwenlang prikkelen,' vertelt Michaël van het Bureau des Espace Naturel Sensibles. Michaël gidst ons door het Marais du Grand Hazé in Briouze, met 200ha het grootste wetland van de Orne. Maar liefst 170 soorten vogels broeden er, waarvan we alvast enkele tientallen kunnen waarnemen vanuit de observatiehut in Le Breuil. 'Grand Hazé herbergt een rijke en vaak zeer zeldzame flora waaronder drijvende waterweegbree en de grote speerwortel,' aldus Michaël. We zien prachtige moerasorchideeën maar het zijn vooral de vele duizenden gele lissen die indruk maken. Aan het eind van onze wandeling hebben we nog een onverwachte, maar leuke ontmoeting met Camarguepaarden en Schotse hooglandkoeien die er voor een natuurlijke begrazing zorgen.

Marais du Gran Hazé, Briouze.

's Avonds laten we ons verwennen bij een oude bekende: Arnaud Viel, de charismatische sterrenchef van La Renaissance in Argentan. Bij een vorige trip door de Orne kwamen we hier al eens lunchen en waren toen erg onder de indruk van zijn kookkunsten. Arnaud is een Normandiër pur sang en weet als de beste uit het rijke aanbod van de zee en het land de meest verfijnde creaties op ons bord te toveren. Het diner en de aangepaste wijnen overtreffen werkelijk alles. De tel van het aantal gangen zijn we al kauwend kwijtgeraakt, maar dat we gegeten hebben als een koning is een feit.

"In Marais du Grand Hazé zien we prachtige moerasorchideeën, maar het zijn de vele duizenden gele lissen die indruk maken."

Camembert: een klein dorp met een wereldberoemde kaas.

Klein dorp, grote kaas. Glooiende landschappen met idyllische vakwerkboerderijen en weiden vol Normandische koeien die gezapig grazen tussen de vele appelbomen: in Camembert belanden we in de charme van Pays d'Auge. Dit dorp met amper 170 inwoners werd 230 jaar geleden op de wereldkaart gezet door Marie Harel, een simpel boerinnetje dat eind 18e eeuw de beroemde Camembert begon te maken. Volgens de legende deed ze dat met hulp van Charles-Jean Bonvoust, een benedictijner uit Alençon die voor de terreur van de Franse Revolutie was gevlucht en op de boerderij van Marie onderdak vond, een geschiedenis die tot leven komt in Maison du Camembert. Alle grote en kleine weetjes over deze iconische kaas worden er onthuld: van z'n geschiedenis tot de productiemethoden vroeger en nu. Zo zal je echte Camembert altijd kopen in ronde houten doosjes van dezelfde grootte. En heb je ooit al eens gehoord van tyrosemiofilie? Wij evenmin, maar het blijkt de officiële benaming voor verzamelaars van kaasetiketten. En die zien we in het museum overvloedig.

Fromagerie Durand, Camembert van de beste kwaliteit.

Nog in Camembert stappen we af bij Fromagerie Durand, de enige producent nog in het dorp, maar volgens de Ornais wel de allerbeste die er is. In 1981 begonnen François en Nicolas Durand artisanale Camembert te maken in de kelder van de familieboerderij. Ze deden dat met een quasi religieus respect voor de lokale traditie, ver boven de verplichte kwaliteitsnormen. Vandaag bezit de familie een honderdtal Normandische koeien die melk leveren voor kaas van topkwaliteit. En dat proeven we op het terras van hun boerderijwinkel, waar we de lekkerste Camembert ooit achter de kiezen steken. On the side maken de Durands ook nog heerlijke crème de Camembert en crème crue fermière de Normandie. Een niet te missen adres voor liefhebbers van de beroemde Normandische kaas.

"Coulisselandschappen, vakwerkboerderijen en Normandische koeien tussen appelbomen: in Camembert belanden we in de charme van Pays d'Auge."

Mémorial de Montormel.

De dodengang van Montormel. De rust en sereniteit die de groene heuvels rond Montormel uitstralen, staat fel in contrast met de gebeurtenissen die er in augustus 1944 plaatsvonden. Dit vredig groene landschap was het decor van de laatste, beslissende veldslag in Normandië, een treffen dat de geschiedenisboeken zou ingaan als La Poche de Falaise. In het Mémorial Montormel neemt museumdirecteur Stéphane Jonot ons mee terug in de tijd en vertelt met aanstekelijk enthousiasme en veel kennis over de bloedige gevechten die hier tussen 12 en 21 augustus 1944 woedden. Vanop het panoramisch balkon vertelt hij dag na dag de ontwikkelingen van deze zware strijd terwijl we letterlijk elke hotspot van het slagveld kunnen aanschouwen.

Montormel, het decor van de laatste Slag van Normandië.

Op de vierhoek tussen Condé-sur-Noireau, Flers, Argentan en Falaise, amper 20x40 km groot, namen de geallieerden de Duitsers in de tang. Hun enige uitweg was een 3km brede strook, Le Couloir des Morts, een naam die alles zegt. Na hun overwinning zetten geallieerden hun weg verder naar Parijs, dat 10 dagen later bevrijdt werd. Einde Operation Overlord. Alles wordt nog tastbaarder wanneer Stéphane ons met z'n auto langs Circuit Aout 44, de herdenkingsroute, voert. La Poche de Falaise is in het hele landingsgebeuren een wat minder bekend, maar zeker niet minder interessant verhaal. Mémorial Montmormel is dan ook een niet te missen plek op de Liberation Route Europe.

Orne bij Mesnil Glaise.

Vanuit Montormel trekken we naar Haras la Fontaine, ons logement in Monts-sur-Orne. Zoals overal in de Orne worden we ook hier met een grenzeloze gastvrijheid ontvangen. Voor we onze bagage droppen willen Martine en Mowgli die de gîtes runnen, ons nog rondleiden op hun 13ha grote familiemanège. Net als in Domaine de la Boderie overvalt ons ook in dit gastenverblijf een zalige rust. Voor het avondeten maken we een nog korte uitstap naar Mésnil-Glaise. De Orne slingert zich in vele bochten door Suisse Normande, aan les Meandres de l'Orne, zijn er overvloedig veel plekken waar je prachtige wandelingen kan maken. Mesnil-Glaise is er zo een. In dit ongerept stukje natuur zijn we helemaal alleen. Er heerst een bijna tastbare stilte die enkel verstoord wordt door het zacht kabbelende water en een lijster die uit volle borst z'n avondlied zingt. Het uitzicht is het mooist vanaf de rots van Mesnil-Glaise waar de Orne bij zonsondergang als een zilveren lint door het landschap slingert. Tafelen doen we in Le Comptoir de l'Ecole waar Athy, de zoon van Martine en Mowgli, en z'n Thaise vriend een bistro in het oude schoolgebouw runnen. De gerechten zijn als de Orne zelf: ze smaken naar meer, veel meer.

"Het uitzicht over de Orne is het mooist vanaf de rots van Mesnil-Glaise waar de rivier bij zonsondergang als een zilveren lint door het landschap slingert."

Deze reportage kwam tot stand i.s.m. en werd gesponsord door: www.ornetourisme.com

SUISSE NORMANDE PRAKTISCH:

VERVOER:

De afstand Brussel naar Saint-Philbert-sur-Orne (Roche d'Oetre) bedraagt 513km met een reistijd van +/- 5.15u zonder pauzes. Houd zoals overal in Normandië rekening met 'péage flux libre', tolwegen zonder slagbomen!

Normandië zet volop in op duurzaam reizen, het is namelijk de eerste regio van Frankrijk waar je korting krijgt als je ervoor kiest om duurzaam te reizen. Je profiteert in deze streek van het CO2-kortingstarief (tarif bas-carbone). Meer info vind je hier.

ETEN & DRINKEN:

Café Restaurant Le Caillou is mooi gelegen op de top van Roche d'Oëtre en biedt een prachtig uitzicht over de groene kliffen. Het team serveert eenvoudige, seizoengebonden gerechten op basis van duurzame geteelde ingrediënten en respect voor het milieu. Liefhebbers zullen zich de heerlijke hamburgers ongetwijfeld laten welgevallen. Website: www.le-caillou.fr

In Sap-en-Auge (Pays d'Auge) hebben we van een heerlijke lunch genoten in Bistro Guingette L'Inattendu, gelegen in een oude vakwerkhoeve met tuin en boomgaard. Heerlijke bistrogerechten met verse, lokale ingrediënten. Prachtige tuin om bij mooi weer te genieten van je maaltijd of gewoon met een drankje onderuit te schuiven in een van de vele ligzeteltjes.

Athy en Toon, de eigenaars van Le Comptoir de l'Ecole, hebben het meer dan 170 jaar oude schoolgebouwtje van Goulet (Monts-sur-Orne) getransformeerd tot een gezellige bistro/kruidenierswinkel/bar. De Thaise roots van Theerawut en de Franse know-how van Athy versmelten er in een smakelijke mix van Frans-Aziatische gerechten. Een aanrader!

Tafelen op topniveau doe je in La Renaissance in Argentan waar de sympathieke sterrenchef Arnaud Viel op gesofisticeerde wijze de Normandische keuken naar een hoger niveau tilt. La Renaissance werd ons favoriete restaurant in de Orne!