TROLDHAUGEN: OP DE KOFFIE BIJ EDVARD GRIEG

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

Edvard Grieg is een van de belangrijkste figuren uit het Noorse culturele gebeuren. Wat Shakespeare is voor Engeland, is Grieg voor Noorwegen. De laatste 22 jaar van z'n leven woonde de componist in Troldhaugen, een landgoed net buiten Bergen dat tot ieders verbeelding spreekt. Vandaag is het een van de drukst bezochte musea van Noorwegen, dat ook niet-klassieke muziekliefhebbers voluit weet te boeien.

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

Mei 2016: Noorwegen zes jaar geleden startte met een citytrip in Bergen, een mooie stad waar we op twee dagen tijd zowat alle bezienswaardigheden hebben afgewandeld. Behalve de highlights zijn ons nóg twee dingen bijgebleven: het lekkere visontbijt in Scandic Hotel Bergen City en ons gemist bezoek aan Troldhaugen, het zomerverblijf van de Noorse componist Edvard Grieg. Verder dan het standbeeld van Grieg in Byparken kwamen we niet, maar het was tenminste iets. Die gemiste kans heeft altijd een beetje aan ons geknaagd. Exact dag op dag zes jaar later zijn we opnieuw in Bergen, dit keer met de Rotterdam, het vlaggenschip van Holland America Line. Dat er een excursie naar Troldhaugen op het programma staat, laten wij ons géén twee keer zeggen.

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

De Trollenheuvel. Wie kent de dromerige melodie van Edvard Griegs 'Morgenstemming' uit Peer Gynt niet? Of de waterval aan noten waarmee zijn beroemde pianoconcerto opent? De 'Trollenmars' uit zijn Lyric Pieces? De in Bergen geboren componist is een van de belangrijkste figuren uit de Noorse culturele geschiedenis. Wat Shakespeare is voor Engeland, is Grieg voor Noorwegen, wordt wel eens gezegd. In 1885 liet de componist een zomerverblijf bouwen even buiten Bergen: Troldhaugen, de plek waar hij tot aan zijn dood in 1907 bleef wonen. De villa werd door hemzelf ontworpen met wat hulp van zijn neef/architect Schak Bull. 'Het is mijn beste opus dusver,' zei hij in 1885. Troldhaugen werd in 1928 een museum. Vandaag is het een van de meest bezochte bezienswaardigheden van Noorwegen.

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

De naam Troldhaugen (Trollenheuvel) was een idee van Nina, Griegs vrouw. Trollen kwamen vaak voor in het werk van Grieg en de villa werd op een heuvel (haugen) gebouwd. Maar de buren hadden zo hun eigen interpretatie. Die verwees naar de kleine gestalte van het koppel dat ze al schertsend 'de trollen' noemden. Grieg was slechts 1,52m groot, Nina exact 10cm groter. Dat de Griegs bepaald geen reuzen waren zien we in het museum waar enkele kleren van het paar staan uitgestald. We maken er een tijdsreis door het leven van de componist. Het biedt een mooi overzicht van alle belangrijke gebeurtenissen in  Griegs leven, geïllustreerd met foto's en tal van persoonlijke bezittingen waaronder handschriften, mascottes, diploma's, eretekens en een mooie Hardangerviool. Dit instrument uit de Noorse folklore adapteerde Grieg in zijn bekendste werk Peer Gynt. Maar het mooiste instrument zien we in de villa zelf: Griegs Steinway Model B uit 1892. 

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

De piano staat in het salon en verkeert na meer dan 100 jaar nog in een uitstekende staat. Dat bewees de bekende Noorse pianist Leif Ove Andsnes toen hij in 2001 het salon liet ombouwen tot een studio en er prachtige opnames maakte van Griegs 'Lyric Pieces', gespeeld op zijn oude piano. Heel wat voorwerpen in het interieur zijn nog authentiek: het immense schilderij van de Deense landschapsschilder Godfried Christensen dat Grieg cadeau kreeg voor z'n 60e verjaardag, het tapijt in het salon dat Nina's zusters maakten voor het huwelijk van het koppel en gesigneerde foto's van bevriende collega's als Brahms en Tchaikovsky. De muren hangen letterlijk vol met tekeningen, foto's en zelfs cartoons. Het grappige is dat Grieg op de foto's altijd zit. Want hoewel hij zich niet echt schaamde voor z'n geringe lengte, wou hij  er toch ook niet téveel de nadruk op leggen.

"Hoewel Grieg zich niet echt schaamde voor z'n geringe lengte, wou hij er toch niet téveel de nadruk op leggen."

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

Griegs huisje bij het meer. We volgen het pad achter de villa dat afloopt naar het Nordasmeer, tot bij de kleine rode componeerhut. Grieg bleek snel afgeleid door het constante rumoer van bezoekers en het keukenpersoneel in de villa. Daarom liet hij in 1891 de hut bij het meer bouwen waar hij in alle rust kon werken. Wie ooit het uitzicht vanaf de hut heeft gezien, begrijpt meteen waarom Grieg hier het merendeel van z'n Lyrische Stukken schreef. Het is verbazend wat hij er allemaal binnen kreeg: twee schommelstoelen, een sofa, een buffetpiano met metronoom en een schrijftafel die uitkijkt over het meer. Maar het kostbaarste waren zijn partituren. Want wanneer hij van huis weg was, liet hij steevast een briefje voor eventuele inbrekers achter: 'Laat de partituren asjeblieft liggen. Behalve voor Edvard Grieg zijn ze voor niemand waardevol.' Dat hij humor had is een feit. Of wat dacht je van z'n legendarische quote: 'Ik weet zeker dat er een smaak van kabeljauw aan mijn muziek zit.'?

"Laat de partituren asjeblieft liggen, want behalve voor Edvard Grieg zijn ze voor niemand waardevol."

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, concert troldhaugen,grieg lyric pieces

March of the trolls. Ons entreeticket geeft recht op een zitje voor de pianorecital in Troldsalen, de kleine concertzaal die speciaal ontworpen werd voor kamermuziek. Het moderne gebouw, met een capaciteit van 200 toeschouwers, werd bewust onopvallend in het landgoed ingebed. Zo onopvallend zelfs dat het ons enige moeite kost om het te vinden. Een jonge pianist speelt er zijn persoonlijke selectie uit Grieg lyrische stukken, met o.a. Wedding Day at Troldhaugen, Cradle Song en óns favoriete stukje March of the Trolls. Ingetogen waar het moet, uitbundig waar het mag, in een perfecte akoestiek. De beleving krijgt een extra dimensie door het muurgrote raam achter het podium met een onwezenlijk mooi uitzicht op Griegs componeerhut en het Nordasmeer. Want wat is er mooier dan muziek, live gespeeld in het decor waar ze gecomponeerd werd? Naast Troldsalen zien we een levensgroot, in dit geval 1,52m groot, beeld van Grieg, een exacte kopie van dat wat in Byparken in Bergen staat.  

edvard grieg bergen, museum troldhaugen, edvard & nina grieg, graf edvard grieg, steinway model b grieg, grieg lyric pieces

Met het aanstekelijke refrein van 'March of the Trolls' dat in ons hoofd nazindert, dalen we af naar het Nordasmeer waar de Griegs werden begraven... in een rotswand. Het koppel rust op de plek die de componist nog tijdens zijn leven op 't oog had als laatste rustplaats. De natuurlijke nis in de rots is verzegeld met een steen waarin de namen van Edvard en Nina in runenschrift staan gebeiteld. Geen alledaags graf dus. Maar een dat helemaal aansluit bij Grieg die dol was op de Noorse natuur die hij geniaal in zijn muziek verwerkte. Voor we terug naar Bergen rijden, drinken we nog koffie op het terras van het museumcafé. Met een stukje taart erbij. Op de koffie bij Edvard Grieg, het is ons dan eindelijk gelukt. Wel jammer dat we dit keer het visontbijt in Scandic Hotel Bergen City hebben gemist.

"Wat is er mooier dan muziek, live gespeeld in het decor waar ze gecomponeerd werd?"

© TEKST: W. GLADINES - FOTO'S: W. GLADINES & M. THYS 2022

TROLDHAUGEN PRAKTISCH:

Website Troldhaugen: griegmuseum.no

Bereikbaarheid: Het museum is met het openbaar vervoer vanuit Bergen makkelijk te bereiken. Vanuit het stadscentrum in Bergen neem je de tram (Light Rail) richting Bergen Luchthaven en stap je af bij de halte 'Hop'. Volg vervolgens de pijl 'Troldhaugen' en na een wandeling van circa 20 min. ben je bij het museum. - Met de wagen volg je vanuit Bergen de E39 zuidwaarts (Stravanger), na ongeveer 7km zie je pijlen richting Troldhaugen. Na 1km bereik je de gratis parking van het museum. Gps/WazeTroldhaugvegen 65 - 5232 Paradis-Bergen. - In de maanden juli en augustus biedt het museum gegidste bus tours aan vanuit het centrum van Bergen naar Troldhaugen

Openingsuren en tickets: Troldhaugen is het hele jaar doorlopend open van dinsdag tot zondag met uitzondering van 24, 25 en 31 december, 1 januari  en 1 en 17 mei. In de zomermaanden (1mei tot 30 september) van 10 tot 17 uur en in de wintermaanden (oktober tot april) van 11 tot 16 uur en van 11 tot 17 uur op zaterdag en zondag. Tickets: 130 NOK (circa 13 euro) voor volwassenen, voor jongeren onder de 18 is de toegang gratis. Tickets voor de concerten kosten 200 NOK, inclusief het bezoek aan Troldhaugen. Wel even vooraf reserveren!

Holland America Line: Ons bezoek aan Troldhaugen was een van de excursies die we maakten tijdens onze 7 Dagen Noorse Legendes cruise met Holland America Line. Holland American Line is leider in premium cruisen, vaart al over de wereldzeeën sinds 1873 en was de eerste cruisemaatschappij die avonturen naar Alaska en de Yukon aanbood. Haar vloot van premium schepen bezoekt bijna 400 havens in 114 landen en biedt een ideale ervaring met middelgrote schepen. De schepen van Holland America Line zijn voorzien van innovatieve initiatieven en een divers aanbod van verrijkende ervaringen gericht op het verkennen van bestemmingen en gepersonaliseerde reizen. De beste live muziek op zee vult elke avond de verschillende muziekgelegenheden op de Music Walk tot aan de nok. De 10 restaurants bieden exclusieve selecties van Holland America Line's gewaardeerde Culinary Council van wereldberoemde chef-koks. Behalve de cruise die wij maakten kan je met hen ook nog met de cruise 7 Nachten Vikingsaga's  naar Noorwegen.



TROLDHAUGEN: OP DE KOFFIE BIJ EDVARD GRIEG

Geen opmerkingen

Naam

E-mail *

Bericht *

-->